Çikolata Kistleri ve Diğer Over Kistlerinin Çıkarılması

Endometriozis jinekolojik pratikte sıkça karşılaşılan önemli bir sorundur. Neden oluştuğuna dair bir çok teori öne sürülmüş ancak en çok kabul göreni retrograd menstruasyon dediğimiz adet kanaması sırasında tüplerden geçen endometriyum hücrelerinin rahim dışına çıkması ve buralara yerleşmesi olmuştur. Kadınların %6-10'unun etkileyen endometriozis, adet ağrıısı (dismenore), ilişki sırasında ağrı(disparoni), kronik pelvik ağrı, kısırlık ve adet düzensizliğinin en sık nedenlerinden olan endometriozis overlere yerleştiğinde de ENDOMETRİYOMA ya da bilinen adıyla ÇİKOLATA KİSTİNE neden olmaktadır. Aslında endometriozis bir çok organda, akciğerde, burun mukozasında ve hatta beyinde bile saptanabilirken en çok pelvik organlarda yani rahimin etrafında ki komşu organlarda görülür.Endometriozisli kadınların %17-44'de de çikolata kistine rastlanır. EndometRİomalara çikolata kisti denmesinin nedeni kist içinde ki sıvının koyu, yoğun kıvamlı ve koyukahverenkli olmasıdır.

ÇİKOLATA KİSTİ  TANISI NASIL KONULUR?

Endometrioması olan hemen her hastanın karın zarında da çeşitli derecelerde endometriyozis odakları olur. Bu da hastada kronik pelvik ağrı, dismenore, disparoniye hatta barsak hareketlerinde ve idrar boşaltmada sorunlara yol açar. Hastanın jinekolojik muayenesi sırasında bazen kasık bölgesinde ki kitle elle bile hissedilebilir.Ama sıklıkla şikayetleri ile jinkoloğuna giden hastanın muayene sırıasnda yapılan ultrasonografik görüntülemesi sıraısnda tanı konulur. Transvajinal ultrason %73 duyarlılık ve %94 tanısal kuvvetiyle güvenli, ucuz ve ilk etapta tercih edilmesi gereken tanısal araçtır. Transvajinal olarak yapılan ultrasonda yumurtalıkta ki düzgün yuvarlak görünümlü ,içi yoğun içerikli ve düşük ekolu sıvı bulunduran kitle kolaylıkla görülebilir ve büyüklüğü ölçülebilir

. Manyetik rezonans daha az tercih edilen bir görüntüleme yöntemi olup daha çok kanser riski içeren ve daha hasas inceleme yapılmak istenen hastalarda kullanılır.

ÇİKOLATA KSİTLERİNDE CERRAHİ TEDAVİ

Pelvik ağrı, kısırlık ve potansiyel kanser riski olan her hastanın mutlaka cerrahi olarak tedavi edilmesi gerekir. Tüp bebek tedavisi planlanana hastalarda tedavi öncesinde çıkarılması önerilir. İlaç tedavisi özellikle doğum kontorl hapları bazı hastalarda büyümeyi durdurmak yada kitleyi kısmen küçültmek için kullanılabilir ancak kısırlık sorunu olan hastalarda bu bir doğurganlığı artırıcı bir seçenek değildir. Endometriomalada %1 kanserleşme riski olup kistin çıkarılması da koruyucu olarak faydalı olacaktır. Her ksitde olduğu gibi çok büyük ksitlerin patlama ve karın içine kanama riski olduğu için bu riski barındıran büyük çikolata kistlerinin de cerrahi olarak çıkarılması önerilir.

ÇİKOLATA KİSTLERİNDE UYGULANAN CERRAHİ YAKLAŞIM

Endometriyoma cerrahisinde ekseriye laparaskopik yaklaşım yani kapalı cerrahi tercih edilir. Laparaskopik cerrahide ya kist içeriği boşaltılıp duvarı yakılır( ablasyon) ya da duvar tamamıyle çıkarılır.Sadece kistin içeriğinin boşaltılıp kist duvarının yakılması artık önerilen bir yöntem değildir kist duvarının bir bütün olarak çıkarılması hem tekrar etmeleri hem de hastaların ağrı şikayetlerini önleyecek aynı zamanda fertilitesine de daha olumlu etki edecektir. Basit kist içeriğinin boşaltılmasında kistin tekrar etme riski %90 iken kist duvarının tamamen çıkarıldığı durumlarda bu risk %5 lere düşmektedir. Ancak kist duvarı çıkarılırken normal over dokusunun da çıkarılabileceği ve bunun da yumurtalık rezervine zarar vereceği de bilinmktedir, o yüzden ksit duvarının çıkarılmasının zorlanıldığı noktalarda çıkarmak için zorlamayıp, o noktaları koterize ederek duvarın yok edilmesi sağlanabilir. Kist çıkarılırken içeriğinin karın boşluğuna dağılması ihtimali yüksek olduğu için kist duvarının çıkarılması işlemine başlamadan önce ksit içeriğinin aspire edilip boşluğunun yıkanması endometriozisin pelvis içinde yayılmasını önleyecektir. 

Sonuç olarak ;endometriomaların çıkarılmasına karar verildiğinde hem kist içeriğinin karın içeriğine yayılmamasına dikkat edilmeli hem kist duvarının tamamıyla çıkarılmasına çalışılmalı  hem de kalan over dokusunun en az zarar görmesi için titizlik gösterilmelidir.