Yumurtalık Kistleri

Yumurtalıklar rahimin her iki tarafıdayer alan yumurta üretmenin yanı sıra östrojen ve progesteron hormonları da salgılayan kadın genital organıdı. Tıpta "over" olarak da isimlendirilen yumurtalık bazen  içi su dolu kist üretebilmektedir. Her kadın hayatında bir kaç kez böyle bir kistle karşılaşabilri ve çoğu kez bu kistler ağrısız ve sorunsuz kistlerdir ve rastlantısal olarak da saptanabilirler.

Over kistleri çeşitli tiplerde olabilir; mesela dermoid kistler veya çikolata kistleri ( endometrioma) gibi. Ama en sık görülen kistler fonksiyonel kistlerdir. Fonsiyonel kistlerde iki tiptir ; follikül kistleri ve korpus luteum kistleri

FOLLİKÜL KİSTLERİ

Adet döngüsü sırasında kadınlarda yumurtalıkta gelişen yumurta içi su dolu bir kese içindedir ve kese yumurtalık dokusunun içinde yer alır. Yumurtlama zamnında bu kese açılır ve yumurta döllenmek üzere yumurtalık dışına salınır.Eğer bu salınma işi gerçekleşmez ve kese büyümeye devam ederse yumurtalıkta kist oluşur .Bu ip kistlere follikül kistleri denilir.

KORPUS LUTEUM KİSTLERİ

Bu tip kistlerde yumurta salındıktan sonra kese duvarı kaybolmaz ,salınma yeri kapanarak içierde sıvı birikimi devam ederek kist oluşumu başlar.

DERMOİD KİSTLER

Yumurtalığın bu tip kistlerinin içeriği ve duvarı, yağ dokusu, kıl, kıkıdak gibi normalde yumurtalık dokusunda olması beklenmeyen dokular içerir.

ENDOMETRiOMA (ÇİKOLATA KİSTLERİ)

Endometirozis denilen bir kadın hastalığının yumurtalıklarda görülme şeklidir. Bu hastalıkta normalde rahim içinde olması gereken endometrioma hücreleri rahim dışında görülmekte yumurtalıklarda yerleştiklerinde içinde çikolata renginde kan biriken kist halini almaktadır.

Bazı kadınlarda tespit edilen POLİKİSTİK OVER hastalığı  bu tanımlanan kistlerden çok farklı olarak, yumurtalığın yapısında ki çok fazla sayıdaki folliküllerden dolayı bu ismi alır. Yumurtalıkta büyümeye, adet düzensizliğne ve kısırlığa yol açabilen bir durumdur.

OVER KİSTLERİNİN BELİRTİLERİ

Çoğu kez over kistleri bir belirti vermeyebilir.Ancak kistler büyüdükçe belritilerde oluşmaya başlar.Bunlar;

  • Karında şişkinlik
  • Barsak herektleri ile artan kasık ağrısı
  • Adet öncesinde ve sıraısnda ağrı
  • Ağrılı cinsel ilişki
  • Alt ve iç bacakta ağrı
  • Meme hassasiyeti
  • Bulantı ve kusma

Acil tıbbi yardım almayı gerektiren belirtiler ise;

  • Ateş
  • Ciddi ve keskin ağrı
  • Halsizlik ve baş dönmesi
  • Sık nefes alma ihtiyacı

Bu belirtiler ani kist rüptürü ( patlaması) ve ya over torsiyonu ( overin kendi ekseninde dönüp kanlanmasının bozulması) belritisi olabilri ki her ikisi de acil cerrahi gerektirebilen durumlarıdır.

 

OVER KİSTLERİNDE TANI

Jinekoloğunuz sizi muayene ederken elle muayene sırıasnda kistten şüphelenebilir ancak en kesin tanılar görünütüleme yöntemleri ile koyulur

  1. Ultrasonografi : Jinekoloji pratiğinde en sık kullanılan yöntemdir. Kist içeriği , duvar yapısı, tipi ve boyutu hakkında iyi bilgi verir.
  2. Tomografi: Kist duvar yapısıi büyüklüğü, çevre dokularla olan ilşkisi hakkında bilgi verir
  3. MRI:Daha derin ve çevre dokularla olan ilşki hakkında bilgi verir.

Bu görüntüleme yöntemlerine ek olarak  istenebilecek testler;

  • Gebelik testi
  • Estrojen ve progesteron düzeyleri
  • CA_125 ve / veya AFP , CEA gibi tümör markerları olabilir

 OVER KİSTLERİNDE TEDAVİ

Over kistlerine yaklaşımda kistin tipi,büyüklüğü, hastanın şikayetleri, yaşı, gebelik beklentisi yapılacak tedavinin seçiminde rol oynayıcı olabilmektedir. Bu faktöler doğrultusunda;

  1. Takip tedavisi: Hastaya hiçbir ilaç verilmeden bir kaç ay sonra kistin gelişmini takip etmek üzere kontrole çağrılması bir seçenek olabilir
  2. Doğum kontorl hapları. Bu ilaçlar daha çok kist bağlı bozulmuş adet döngüsünü düzeltmek amacıyla kullanılır
  3. Laparaskopik  cerrahi: Günümüzde over kistlerinin cerrahi tedavisinde en çok tercih edilen kapalı ameliyatyöntemdir.
  4. Laparatomi ile kist çıkarılması: açık ameliyat olarak ta bilnien bu yöntem artık daha kısıtlı sayıda hastada tercih edilmektedir

 

Yumurtalık Kistleri
Yumurtalık Kistleri